Η Τρύπου είναι συνοικισμός που βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Δάφνη και Παλαιοχωράκι, πρώην τοπικές κοινότητες του Δήμου Ναυπάκτου και νυν Τοπικές Ενότητες του Δήμου Ναυπακτίας.

Τα περισσότερα από τα παρακάτω στοιχεία τα έχω πάρει από το άρθρο του κ. Μάρκου Μεντζά (Γυμνασιάρχης Φυσικός, Μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, Πρόεδρος του Πνευματικού Ομίλου με καταγωγή από την Δάφνη) στο 12ο Τεύχος του Ετήσιου Παν-Ναυπακτιακού Περιοδικού “η δάφνη” (2005).

Ο παππούς μου Γεώργιος Δημόπουλος του Ευαγγέλου (1912-1995) ήταν ο τελευταίος μόνιμος κάτοικος του συνοικισμού. Λίγο πρίν είχε αποβιώσει και ο περίφημος Γιαννογιώργος (Γιώργος Γιαννόπουλος) ο οποίος μαζί με τον παππού μου και τις γυναίκες τους κατοικούσαν μόνιμα στο χωριό.


Οικογένειες της Τρύπου ήταν οι Δημοπουλαίοι, Γιαννοπουλαίοι, Καραγιανναίοι, Ντζελβαίοι, Σκαλιωταίοι, Ζωγραφαίοι, Τριανταφυλλοπουλαίοι, Σωτηροπουλαίοι, Παπαϊωανναίοι, Κουλουσαίοι… κ.α. Οι περισσότεροι ήταν αγροκτηνοτρόφοι με καταγωγή από την Αναβρυτή του πρώην Δήμου Αποδοτίας και κατέβαιναν με τα ζώα τους στην Τρύπου κατά τους χειμερινούς μήνες (χειμαδιά).

Προς το τέλος του 19ου αιώνα και αρχές του 20ου, έγινε “αποικία” του χωριού Αναβρυτή (Βετοψίστα). Πολλοί Βετοψιάνοι κατηφόρισαν και ήρθαν μόνιμα στην Τρύπου, προς αναζήτηση καλύτερης τύχης… Αγόρασαν, λένε τα κτήματα τους κυρίως από τους Ρεντιφαίους, Στυλιαραίους και τους Μακκαίους… κατοίκους Δάφνης.

Η Τρύπου βρίσκεται μεταξύ των τοποθεσιών Άηρος και Κούτσουρα (κορυφές) και λέγεται ότι υπάρχουν δυο αρχαιότατα πέτρινα μνημεία… Σε πολλά σημεία της περιοχής βρέθηκαν κατά καιρούς, πολλά αρχαία νομίσματα, μικροεργαλεία κλπ…

Η παράδοση αναφέρει ότι η περιοχή της Τρύπου, ήταν καλογερική. Ανήκε πιθανότατα σε κάποιο μοναστήρι. Ακόμα και σήμερα υπάρχει η τοποθεσία Καλογερικό στην οποία υπάρχει Πηγή με ιαματικές ιδιότητες…

Στην περιοχή Κουρήτεια υπάρχουν επίσης χαλάσματα από σπίτια… Οι τοποθεσίες Χαρέμια και Αράπικα οδηγούν εύλογα στο συμπέρασμα, ότι στα χρόνια της Τουρκοκρατίας υπήρχε έντονη δραστηριότητα με χανούμισες, χανουμάκια, Αράπηδες και Αραπίνες…

Εκείνο που ομολογούν όλοι, είναι ότι σε κάποιο απροσδιόριστο παρελθόν, οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνταν ιδιαίτερα με την Βερσοδεψία και γι’ αυτό το χωριό λεγότανε Αργασταριά από το “άργασμα” δηλαδή την επεξεργασία των δερμάτων. Ακριβώς πίσω από την εκκλησία του Άη Γιώργη διασώζονται δύο μεγάλες κοτρώνες, οι οποίες έχουν “πελεκηθεί” και έχουν πάρει τη μορφή σκάφης… και εκεί, λένε, τοποθετούνταν τα δέρματα και τα επεξεργάζονταν. Ήταν δηλαδή, μια Αργασταριά…. Για το πώς γινότανε η επεξεργασία των δερμάτων υπάρχουν δύο εκδοχές:

Η πρώτη είναι του κ. Γεωργίου Ζωγράφου.

Υποστηρίζει ότι τοποθετούνταν τα δέρματα εναλλάξ με κούπες βελανιδιών, πόστες – πόστες… Οι μεγάλες κούπες μιας ποικιλίας βελανιδιών που υπάρχουν άφθονες στις τοποθεσίες Βρυζάλωνα και Κούτσουρα, συμβάλλουν αφάνταστα με το εκχύλισμα τους, στην καλή επεξεργασία των δερμάτων…

Η δεύτερη είναι του κ. Γιάννη Δημόπουλου (και πατέρα μου παρεμπιπτόντως)

Υποστηρίζει ότι στην περιοχή βρισκόντουσαν και αρκετοί Εβραίοι που λεγόντουσαν και Σκυλοσκατάδες, που ασχολούντουσαν κυρίως με τη Βερσοδεψία. Αυτοί χρησιμοποιούσαν αντί για κούπες βελανιδιών, τα κόπρανα των σκύλων… με πολύ καλά αποτελέσματα…

Από τα επίσημα αρχεία του Κράτους πληροφορούμαστε ότι τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας, η περιοχή της Τρύπου ανήκε στον Πεκίραγα, το Δαφνόρεμα στον Τζηντάρη, το Βουλήμαχο (Άνω Δάφνη) στον Καζαζάκη, η περιοχή του Πύργου της Δάφνης στον Ιμπραήμ Εφέντη και το Σέρελι (Κάτω Δάφνη) στον Σαλή Αγά…

Στο νεκροταφείο του χωριού, που παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν και οι κάτοικοι του Παλαιοχωρακίου, λένε ότι έχουν ενταφιαστεί και τέσσερις παπάδες… Ένας λεγότανε Ντζελβές…

Στη δεκαετία του 1950 το Δημοτικό Σχολείο της Τρύπου που είχε γύρω στους 25 μαθητές είχε δάσκαλο τον κ. Παναγιώτη Γεωργούση από τον Ασπριά και μετέπειτα καθηγητή Πανεπιστημίου.

Ο κ. Γιώργος Ζωγράφος, δεν παρέλειψε να μας αναφέρει και ένα “θρύλο”:

Πριν από χιλιάδες χρόνια, δύο αδέρφια, που μετέφεραν στους ώμους τους μια “μεγάλη-εντυπωσιακή-ιερή” κοτρώνα, έφτασαν στην Τρύπου. Αφού ήπιαν νερό από τη βρύση στον Πλάτανο και ξεκουράστηκαν, αποφάσισαν τελικά, λόγω κούρασης, να εγκαταλείψουν εκείι την “ιερή-κοτρώνα” και να συνεχίσουν περίλυποι την πορεία τους…

Τώρα το γιατί πήρε το όνομα Τρύπου, λέγονται πολλά.

Άλλοι μιλάνε για μια μεγάλη “Τρύπα” που υπήρχε στην περιοχή.

Άλλοι πιθανολογούν ότι προέρχεται από τη μεταφορική σημασία της λέξης “τρύπα” που σημαίνει τοποθεσία απόμερη σα γούρνα.

Άλλοι λένε ότι μάλλον ο πρώτος κάτοικος του συνοικισμού λεγόταν Τρύπος.

Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι το όνομα Τρτύπου σχετίζεται με τις Αργασταριές και τους Εβραίους. Και αυτό γιατί και λίγο έξω από τη Σπάρτη υπάρχει περιοχή με το όνομα Τρύπου. Λένε ότι και εκεί υπήρχαν Εβραίοι και Αργασταριές.

Ο κ. Γιώργος Δημόπουλος Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Καλαμάτας με ρίζες από την Τρύπου, προβληματίζεται αν υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος που οι ονομασίες των χωριών της Λακωνίας, Σκάλα, Τρύπου, Αναβρυτή, Παλαιοπαναγιά κ.α. είναι ίδιες με τις ονομασίες των χωριών της Ναυπακτίας…

Τρύπη (Tripi) υπάρχει χωριό και στη Σικελία. Tripi is a town and comune in the Metropolitan City of Messina , Sicily, southern Italy. It is located on the site of Abacaenum, an ancient Sicel town.

Δημόπουλος Γιώργος